خالهء ابوينى و هم نوادهء خالوى امّى و هم نوادهء خالهء امّى ، پس به هر هشت سبب ارث مىبرد . و اما سببى : به سبب اجتماع دو سبب مىشود كه يكى از اين دو لابد زوجيت است . و اجتماع زياده بر دو سبب تصوير نمىشود ، مثل آن كه كسى هم احد الزوجين ميت است و هم مولاى معتق يا هم ضامن جريره ، پس به هر دو سبب ارث مىبرد . و اما مختلف : كه يك سبب ارث بردن نسب باشد و ديگرى سبب ، و لابد نسب از طبقهء سوم خواهد بود و لابد سبب هم زوجيت خواهد بود ؛ چون از اسباب غير زوجيت با نسب جمع نمىشود ، و هكذا از انساب هم غير از طبقهء سوم با زوجيت جمع نمىشود . الحاصل : به تمام اسباب ارث داده مىشود به شرط آن كه در آن اسباب مانعى از موانع ارث نباشد و هرگاه بعضى از اسباب مانع بعضى از اسباب ديگر بشود ، پس به آن سبب ممنوع ارث داده نمىشود ، مثل برادرى كه پسر عم ميت هم باشد ، به برادرى ارث مىبرد نه به پسرعمى . و مثل آن كه كسى هم عموى ميت است و هم پسرخالوى او پس به سبب عمو بودن ارث مىبرد و به سبب پسرخالو بودن ارث نمىبرد . و مخفى نماناد كه ارث بردن به اسباب متعدده با تعدّد وارث تصوير مىشود نه با اتحاد آن ؛ چون با اتحاد همهء تركه حق او خواهد بود ، و معناى ارث بردن به دو سبب مثلًا اين است كه اگر زيد بميرد و وارث فعلى او منحصر است به دو نواده از دو پسر : يكى عمرو نام ديگر بكر نام ، لكن عمرو نوادهء دختريش هم هست ، پس تركهء زيد پنج قسمت مىشود ؛ سه خُمس به عمرو داده مىشود و دو خُمس به بكر . و هكذا در طبقهء دوم ، مثل آن كه وارث زيد منحصر است به دو نوادهء برادر ابى : يكى عمرو نام و يكى خالد نام ، لكن مادر عمرو خواهرِ امّى زيد هم بوده ، پس تركهء زيد شش قسمت